Imaxinarios honorábeis

Imaxinarios honorábeis

Actualizado: 23/02/2006 21:56 por magago
Etiquetas
 

Na Casa das Culturas do Mundo, en París, faise tódolos anos un Festival de Imaxinarios. Patrick Labesse, xornalista de Le Monde, pregunta a Chérif Khaznadar, director do festival, sobre o risco de descontextualizar a experiencia da tradición oral e convertela nunha caricatura:

C’est un danger qu’il ne faut jamais minimiser. Nous en avons toujours été conscients. Il faut sans arrêt réfléchir aux moyens de “limiter la casse”. Par exemple les accompagner de films, d’explications données par des spécialistes. (…) A partir du moment où l’on sort une forme de son contexte, on la dénature et on prend des risques. Le tout étant d’évaluer si le risque pris ainsi est plus grave que celui de la laisser peut-être disparaître en ne la sortant pas. Le fait de mettre ces expressions en évidence à l’extérieur leur a permis parfois de retrouver une certaine “honorabilité” dans leur pays d’origine. De même des artistes marginalisés ont pu ainsi reprendre leur place dans la vie culturelle locale.

É o problema da reconversión da tradición. Moitos antropólogos saben da renuencia para obter rexistros da tradición oral entre os habitantes dun lugar. Moitos motivos explican este silenzo: dende reparo cara o estraño ata unha gran desvalorización das historias de seu, confinadas sempre a un ámbito doméstico, transmitido como xogo, como entretemento, non relevante para a supervivencia.

Lembro a cara de estupor dalgunha informante cando a gravaba en video nalgunhas veces que teño traballado de campo.

-¿E con isto gañas cartos?
-Non.
-¿Entón para que queres saber sobre isto? -dicía a informante realmente intrigada.

Nos últimos anos, mercé a Luar, ás veces, a cousa cambia. Porque, como dicía Khaznadar, moitos paisanos viron reconvertida a experiencia tradicional nun espectáculo televisivo e iso incrementa a súa honorabilidade. Hai unha frase que define a nova situación desta tradición:

-Onte pola noite estiven vendo as ghalleghas en Luar.

As ghalleghas xa son algo diferente á experiencia cultural do mundo tradicional. Como se falaran dunha nova identidade diferente a eles. Sorprendente.

-Señora, quen vivían aló no alto do castro.
-Non che sei, meu fillo, pero a min cantábanme isto:

Carballeira de San Xusto,
Carballeira de Ramada,
naquela carballeiriña
perdín a miña navallaaaaaa….

-Ah, que curioso, señora, pero…

-E tamén isto:

Arros con chícharos, patacas novas… ¿es da televisión?
-Um, pois non…

Coñezo bastante aos últimos artesáns das dornas que quedan no mundo. A xente que se achega ata o seu obradoiro de Aguiño obsérvaos con estupor e con respecto. Cámaras. Americanos e loiros europeos. Eles déixanse mirar. O seu status social na vila cambiou: agora hai un respecto cara o seu traballo. E ao mesmo tempo, convertéronse en atracción turística. A dorna como obxecto de luxo. E a tradición como unha nova honorabilidade. Agora fan dornas para que compitan deportistas de oficina en torneos sociais de sábado pola tarde. E deixaron de ser estritamente artesáns.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: